Sykursýkistengdar augnbotnabreytingar

Sjónhimnusjúkdómur af völdum sykursýki eða diabetic retinopathy er algengur fylgikvilli sykursýki sem stafar af skemmdum á fínum blóðæðum í sjónhimnu (augnbotnum). Sjúkdómurinn þróast yfirleitt hægt og getur valdið alvarlegri sjónskerðingu eða blindu ef ekkert er að gert.

Hér eru helstu atriði varðandi þróun, einkenni og varnir:

Helstu stig sjúkdómsins

• Léttar augnbotnabreytingar (Non-proliferative): Fyrstu merkin eru litlar útvíkkanir á háræðum (æðapokar) og smáblæðingar í augnbotnum. Á þessu stigi verður fólk yfirleitt ekki vart við nein einkenni.
• Bjúgur í sjónhimnu (Macular edema): Vökvi og fita geta lekið úr skemmdum æðum og safnast fyrir í miðju sjónhimnunnar (gulu blettinum), sem veldur óskýrri sjón.
• Alvarlegar augnbotnabreytingar (Proliferative): Þegar blóðflæði minnkar fer líkaminn að myndast við að búa til nýjar, óeðlilegar og stökkar blóðæðar. Þessar æðar eiga það til að blæða inn í glerhlaup augans, sem getur skyggt alvarlega á sjónina og valdið örvefsmyndun.

• Reglubundið augnbotnaeftirlit: Þar sem fyrstu stigin eru einkennalaus er reglubundin augnbotnaskoðun hjá augnlækni mikilvægasta vörnin. Öflugt eftirlit hér á landi, hefur fækkað blindu vegna sykursýki verulega.
• Blóðsykursstjórnun: Að halda langtímablóðsykri (HbA1c) innan æskilegra marka hægir verulega á eða kemur í veg fyrir skemmdir.
• Blóðþrýstingur og kólesteról: Hár blóðþrýstingur og óæskileg fitubúskapur í blóði auka álag á æðarnar í augunum og því þarf að halda þeim í skefjum.